
Trawienie
W wyniku trawienia następuje usunięcie tlenków z powierzchni metalu przy zastosowaniu roztworów kwasów, alkaliów i wodorosoli. Do najpowszechniej stosowanych kwasów należą kwas solny (chlorowodorowy) i kwas siarkowy [19]. Trawienie przeprowadza się metodą chemiczną lub elektrochemiczną. W metodzie chemicznej w przypadku wyrobów stalowych i żeliwnych następuje usunięcie rdzy oraz zgorzeliny za pomocą kwasów mineralnych zgodnie z następującymi reakcjami (2÷5):
FeO + H2SO4 → FeSO4 + H2O (2)
Fe2O3 + 3 H2SO4 → Fe2(SO4 )3 + 3 H2O (3)
Fe3O4 + 4 H2SO4 → FeSO4 + Fe2(SO4 )3 + 4 H2 ↑ (4)
Fe + H2SO4 → FeSO4 + H2 ↑ (5)
Trawienie elektrochemiczne zachodzi w wyniku działania prądu elektrycznego, przy czym proces może być prowadzony katodowo lub anodowo. Podczas trawienia katodowego następuje redukcja tlenków metalu za pomocą wydzielającego się wodoru. Wydzielający się wodór przejawia również działanie mechaniczne, ponieważ odrywa tlenki od powierzchni metalu, ułatwiające w ten sposób proces trawienia. Przy trawieniu anodowym na powierzchni metalu zachodzi jego elektrolityczne rozpuszczenie oraz mechaniczne odrywanie tlenków w wyniku wydzielania się tlenu [2-4, 19].
Polerowanie, podobnie jak trawienie, może odbywać się w sposób chemiczny i elektrochemiczny. W wyniku polerowania elektrochemicznego uzyskuje się wyższy stopień czystości powierzchni i większą jej gładkość niż w przypadku polerowania chemicznego. W procesie polerowania elektrochemicznego następuje anodowe rozpuszczenie powierzchni metalu w roztworze elektrolitu. Na efekt rozpuszczania mają wpływ następujące czynniki [3, 19]:
- skład chemiczny elektrolitu,
- temperatura elektrolitu,
- napięcie prądu,
- gęstość prądu.
Metody termiczne
Termiczne oczyszczanie zazwyczaj odbywa się poprzez nagrzanie oczyszczonej powierzchni płomieniem z palnika gazowego, co prowadzi do pękania zgorzeliny, spalania lub spulchniania substancji organicznych. Stosując metody termicznego oczyszczania nie uzyskuje się wysokiego stopnia czystości powierzchni. Wyjątek stanowi metoda polegająca na gwałtownym nagrzaniu czyszczonej powierzchni strumieniem przegrzanej pary, a następnie poddawaniu jej śrutowaniu [2-4, 19].
dr Paulina MayerPolitechnika Wrocławska
Wydział Mechaniczny
Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji
Laboratorium Tworzyw Sztucznych
Wrocław
* Spis literatury dostępny w redakcji, e-mail: redakcja@lakiernictwo.net